Spółka polska jest uwikłana w spór ze spółką belgijską poprzez klauzulę narzucającą właściwość miejscową sądu

    Kazus 1: Spółka pol­ska i spółka bel­gi­jska pod­pisały umowę sprzedaży towaru na kwotę 100.000 €, która zaw­iera klauzulę dot. właś­ci­wości sądu: « W przy­padku sporu wynika­jącego z inter­pre­tacji bądź wyko­na­nia poniższej umowy, są właś­ciwe sądy w Brukseli ».

    Czy taka klauzula ma moc prawną ? Należy sięgnąć do art. 23 roz­porządzenia (WE) Par­la­mentu Europe­jskiego i Rady z 22 grud­nia 2000 r. w sprawie jurys­dykcji i uznawa­nia orzeczeń sądowych oraz ich wykony­wa­nia w sprawach cywilnych i hand­lowych, który przewiduje:

    Artykuł 23
    1. Jeżeli strony, z których przy­na­jm­niej jedna ma miejsce zamieszka­nia na tery­to­rium Państwa Członkowskiego, uzgod­niły, że sąd lub sądy Państwa Członkowskiego powinny rozstrzy­gać spór już wynikły albo spór przyszły, mogący wyniknąć z określonego sto­sunku prawnego, to sąd lub sądy tego Państwa Członkowskiego sprawują jurys­dykcję. Sąd lub sądy tego Państwa Członkowskiego sprawują jurys­dykcję wyłączną, o ile strony nie uzgod­niły czego innego. Taka umowa doty­cząca jurys­dykcji musi być zawarta:
    a) w formie pisem­nej lub ust­nej potwierd­zonej na piśmie; lub
    b) w formie, która odpowiada prak­tyce przyjętej między stron­ami; lub
    c) w handlu między­nar­o­dowym – w formie odpowiada­jącej zwycza­jowi hand­lowemu, który strony znały lub musi­ały znać i który strony umów tego rodzaju w określonej dziedzinie handlu powszech­nie znają i którego stale przestrze­gają.
    W tym przykładzie obie spółki maja siedz­ibę na tery­to­rium jed­nego państwa i wyz­naczyły pisem­nie właś­ciwy sąd.
    Klauzula ma więc moc prawną i pozwany, czy to Belg czy Polak, powinien wszcząć postępowanie przed sądem w Bruk­seli, a konkret­nie przed sądem gospo­dar­czym w Bruk­seli, zważy­wszy na wartość sporu (przewyższa­jąca 1.860 euro).

    Kazus 2: Spółka pol­ska i spółka bel­gi­jska pod­pisały umowę sprzedaży towaru na kwotę 100.000 €, która zaw­iera klauzulę dot. właś­ci­wości sądu: « W przy­padku sporu wynika­jącego z inter­pre­tacji bądź wyko­na­nia poniższej umowy, są właś­ciwe sądy w Warsza­wie». Mimo to, bel­gi­jska spółka wniosła sprawę prze­ci­wko pol­skiemu kon­tra­hen­towi przed sądem w Belgii.

    Jeżeli spółki pod­pisały umowę, w której wyz­nac­zono pol­skie sądy jako właś­ciwe w przy­padku sporu związanego z umową, a bel­gi­jska spółka mimo to wniosła sprawę do sądu w Bel­gii, sąd ten powinien stwierdzić swoją niewłaś­ci­wość. Jeżeli pol­ska strona nie stawi się na rozprawie, bel­gi­jski sędzia będzie zmus­zony sprawdzić swoją właś­ci­wość (art. 26.1 Roz­porządzenia (WE) nr 44/2001). Nato­mi­ast pol­ska spółka powinna stawić się w sądzie, bądź wysłać adwokata, w celu stwierdzenia niewłaś­ci­wości sądu. Otóż, w przy­padku niestaw­ienia się, pol­ska spółka nie będzie mogła kon­trolować na pod­stawie jakich doku­men­tów bel­gi­jska spółka twierdzi, iż sąd w Bel­gii jest właś­ciwy.
    Tym samym bel­gi­jska spółka będzie mogła wnieść o skazanie pol­skiego kon­tra­henta twierdząc, iż sprzedaż towaru nie była zgodna z warunk­ami (patrz poniżej), nie pokazu­jąc umowy wyz­nacza­jącej sądy w Polsce. Oczy­wiś­cie taka postawa może obró­cić się prze­ci­wko samemu autorowi, jeżeli umowa zostanie ujawniona w późniejszym cza­sie. Pon­adto, pod nieobec­ność pol­skiej spółki, bel­gi­jska strona może ubie­gać się o europe­jski tytuł egzekucyjny, co mogłoby być szkodliwe dla pol­skiej spółki (patrz poniżej).

    Kazus 3: Spółka pol­ska pod­pisuje zamówie­nie na zakup towaru o wartości 100.000 €. Na zamówie­niu zna­j­duje się adres strony inter­ne­towej, zaw­ier­a­jącej ogólne warunki sprzedaży spółki bel­gi­jskiej. « Ogólne warunki : www…. » Owe warunki sprzedaży zaw­ier­ają klauzulę nada­jącą właś­ci­wość sądu : « W przy­padku sporu wynika­jącego z inter­pre­tacji bądź wyko­na­nia poniższej umowy, są właś­ciwe sądy w Brukseli».

    Według pol­skiej spółki, ta klauzula nie była bezpośred­nio zaak­cep­towana, nato­mi­ast mogła mieć taki pośredni skutek poprzez pod­pisanie zamówienia. Należy przeanal­i­zować, czy klauzula ta wchodzi rzeczy­wiś­cie w zakres postanowień obję­tych umową między stron­ami i czy pol­ska spółka zapoz­nała się z klauzulą. Jeżeli pol­ska spółka wniesie sprawę do sądu w Bruk­seli, nie ulega wąt­pli­wości, iż akcep­tuje ogólne warunki sprzedaży. Co się dzieje, jeżeli bel­gi­jska spółka pozwie pol­ską spółkę w Bruk­seli, a ta wniesie sprze­ciw co do właś­ci­wości sądu gospo­dar­czego w Bruk­seli ? Jeżeli bel­gi­jska i pol­ska spółka mają wielo­let­nią his­torię sto­sunków hand­lowych oraz gdy pol­ski naby­wca pod­pisuje zamówienia, które są mu przed­staw­ione bez zaak­cep­towa­nia ogól­nych warunków sprzedaży spółki bel­gi­jskiej, bel­gi­jska spółka będzie mogła uważać, iż pol­ski kon­tra­hent powinien znać ogólne warunki sprzedaży z uwagi na wielo­let­nie relacje hand­lowe. W tym przy­padku sąd gospo­dar­czy w Bruk­seli jest właś­ciwy w przy­padku sporu. Nato­mi­ast, jeżeli pol­ska spółka pod­pisała po raz pier­wszy zamówie­nie, które odsyła do ogól­nych warunków sprzedaży spółki bel­gi­jskiej, wyz­nacza­ją­cych sąd w Bel­gii, będzie trzeba udowod­nić, iż pol­ska spółka rzeczy­wiś­cie zapoz­nała się z klauzulą określa­jącą właś­ci­wość sądu zna­j­du­jącą się w ogól­nych warunków sprzedaży, bądź, iż miała możli­wość zapoz­na­nia sie z nią, aby sąd gospo­dar­czy w Bruk­seli mógł być właś­ciwy w sporze. W tym przy­padku strona powinny posi­adać np. wymi­anę emaili potwierdza­jącą bel­gi­jską właś­ci­wość sądu, bądź pisemne potwierdze­nie ust­nej umowy na ten temat, tak jak przewiduje to Roz­porządze­nie (CE) 44/2001. W przy­padku braku dowodu, sąd gospo­dar­czy w Bruk­seli powinien stwierdzić brak swej jurysdykcji.

    Informacja dotycząca plików cookies. Pliki cookies są używane do prawidłowego działania tej strony. Oznacza to, że będą one zapisywane w pamięci urządzenia.Ustawienia te można zmienić w opcjach przeglądarki internetowej. Dowiedz się wiecej. Zamknij